Η προστατευόμενη περιοχή νότια της Παροικιάς, κοντά στο μοναστήρι Χριστός, έκτασης μόλις 1.018 στρεμμάτων, είναι ενταγμένη στο Δίκτυο Natura 2000 ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ) με τον κωδικό GR4220016 – «Νήσος Πάρος: Πεταλούδες».
Εξέχουσα σημασία στην προστατευόμενη περιοχή κατέχει ένας πολύτιμος βιότοπος με πηγαίο νερό και πυκνή βλάστηση από κυπαρίσσια, πλατάνια, ελαιόδεντρα, πεύκα, συκιές, καθώς και διάφορα οπωροφόρα, τα οποία καλύπτονται συχνά με κισσούς, δημιουργώντας ένα εξαιρετικό πράσινο και υγρό καταφύγιο για τη βιοποικιλότητα μέσα στο θερμό και ξηρό κυκλαδίτικο τοπίο.
Εκεί απαντάται μεγάλος πληθυσμός -και ένας από τους σημαντικότερους νησιωτικούς πληθυσμούς- του λεπιδόπτερου *Εuplagia quadripunctaria (γνωστό ως «Πεταλούδα της Ρόδου») της οικογένειας Erebidae, το οποίο αποτελεί είδος αυστηρά προστατευόμενο με βάση την ευρωπαϊκή νομοθεσία (Οδηγία των Οικοτόπων 92/43/ΕΟΚ και Σύμβαση της Βέρνης). Στην παρουσία του λεπιδοπτέρου οφείλει το όνομά της η προστατευόμενη περιοχή, καθώς οι υγρές και σκιερές συνθήκες εντός του καταφυγίου, απαραίτητες για την επιβίωση και την αναπαραγωγή του, προσφέρουν ιδανικό ενδιαίτημα κατά τους θερινούς μήνες.
Συνολικά, η περιοχή φιλοξενεί δύο τύπους οικοτόπων της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, ήτοι τον 5210 – «Δενδροειδή Juniperus spp.» και τον 5420 – «Φρύγανα από Sarcopoterium spinosum», τον οικότοπο εθνικού ενδιαφέροντος 72A0 – «Καλαμιώνες», αλλά και ελαιώνες και παλαιές εγκαταλελειμμένες καλλιέργειες που είναι σημαντικοί βιότοποι για τη βιοποικιλότητα.
Ειδικότερα, συναντώνται, μεταξύ άλλων, χαρακτηριστικά είδη της Μεσογειακής χλωρίδας όπως η Γενίστα η ακανθόκλαδος (Genista acanthoclada), το Κεφαλοθύμαρο (Thymus capitatus), η Άρκευθος η φοινικική (Juniperus phoenicea) και το Πουρνάρι (Quercus coccifera). Επίσης, η περιοχή φιλοξενεί σημαντικά και προστατευόμενα είδη πανίδας, όπως ο Λαφιάτης (Elaphe quatuorlineata), και το Σπιτόφιδο (Zamenis situla), ενώ συναντώνται και άλλα σημαντικά είδη όπως o Αβλέφαρος (Ablepharus kitaibelii), η Τρανόσαυρα (Lacerta trilineata), το Νερόφιδο (Natrix natrix), το Αγιόφιδο (Telescopus fallax) και ο Έρυξ (Eryx jaculus).
Οι κύριες πιέσεις-απειλές που δέχεται η περιοχή αφορούν στην τουριστική δραστηριότητα, την οικιστική επέκταση, την άντληση και αλόγιστη χρήση των υδάτων και την κλιματική αλλαγή και κατ’ επέκταση, σε πιθανές αλλαγές στο υδρολογικό καθεστώς των υδατικών πόρων, αλλά και σε πιθανές εκδηλώσεις συμβάντων πυρκαγιάς και την εκχέρσωση των φυσικών ενδιαιτημάτων.
Κείμενο: Ζωή Μυλωνά, Όλγα Τζωρτζακάκη
Πηγές: