Αειφόρος Ανάπτυξη και Κλιματική Αλλαγή

sustainable&climate_graphic

Αειφόρος Ανάπτυξη και Κλιματική Αλλαγή

Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, στο πλαίσιο της πολιτικής που καθορίζει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, συμβάλλει ενεργά στην προώθηση και υλοποίηση δράσεων για την αειφόρο ανάπτυξη και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

 

Η Διεύθυνση Αειφόρου Ανάπτυξης και Κλιματικής Αλλαγής (ΑΑΚΑ) αποτελείται από δύο επιμέρους οργανικές μονάδες:

  • το Τμήμα Αειφόρου Ανάπτυξης, και
  • το Τμήμα Κλιματικής Αλλαγής.

 

Το ανθρώπινο δυναμικό της Διεύθυνσης ΑΑΚΑ περιλαμβάνει ειδικευμένους επιστήμονες – χημικούς, φυσικούς/μετεωρολόγους, περιβαλλοντολόγους και μηχανικούς – οι οποίοι δραστηριοποιούνται στη διαχείριση περιβαλλοντικών ζητημάτων και συμβάλλουν ουσιαστικά στη συζήτηση και προώθηση βιώσιμων λύσεων που αφορούν στην προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η συστηματική επιμόρφωση και η διαρκής ενημέρωσή τους για τις εξελίξεις στους τομείς της βιώσιμης ανάπτυξης και της κλιματικής αλλαγής διασφαλίζει την αποτελεσματική επιτέλεση του έργου της Διεύθυνσης.

Η Διεύθυνση Αειφόρου Ανάπτυξης και Κλιματικής Αλλαγής του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. μεριμνά για τον συντονισμό και την προώθηση των εθνικών πολιτικών βιώσιμης ανάπτυξης και αντιμετώπισης κλιματικής αλλαγής. Οι βασικές αρμοδιότητές της αποτυπώνονται στα ακόλουθα κύρια πεδία δράσης:

 

  1. Σχεδιασμός, υποστήριξη & εφαρμογή εθνικών πολιτικών
  • Υποστηρίζει επιστημονικά και τεχνικά το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην εφαρμογή της εθνικής πολιτικής.
  • Υποστηρίζει στην κάλυψη των υποχρεώσεων της χώρας προς τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος και το Συμβούλιο της ΕΕ στην προετοιμασία για την Ελληνική Προεδρία (2027).
  • Συμβάλλει στη διαμόρφωση και προώθηση εθνικών και διεθνών συνεργασιών με τους αρμόδιους φορείς για την κατάρτιση σχεδίων και λήψη μέτρων.
  • Αναλαμβάνει την υλοποίηση μελετών και παροχή υπηρεσιών που προάγουν το αντικείμενο της διεύθυνσης.

 

  1. Παρακολούθηση, συλλογή & επεξεργασία δεδομένων
  • Συλλέγει, διαχειρίζεται και επεξεργάζεται στοιχεία από τράπεζες περιβαλλοντικών δεδομένων και δίκτυα πληροφοριών.
  • Συντάσσει την έκθεση αποτίμησης της κατάστασης του περιβάλλοντος και προβαίνει σε εκτιμήσεις για την περιβαλλοντική πολιτική.
  • Εκπονεί εκθέσεις σύμφωνα με τις προβλέψεις του εθνικού, ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου
  • Υλοποιεί ψηφιακές βάσεις δεδομένων για την παροχή κλιματικών δεδομένων, παρακολούθηση καιρικών φαινομένων και διαχείριση εκτάκτων αναγκών, σε εναρμόνιση με τις σύγχρονες επιχειρησιακές ανάγκες.

 

  1. Υλοποίηση προγραμμάτων & έργων
  • Αναλαμβάνει την υλοποίηση εθνικών ή ευρωπαϊκών προγραμμάτων, έργων και δράσεων.

 

  1. Εκπαίδευση, ενημέρωση & ευαισθητοποίηση
  • Διοργανώνει πρότυπα προγράμματα κατάρτισης και επιμόρφωσης, συνέδρια, ημερίδες, επιμορφωτικά σεμινάρια και ενημερωτικές εκδηλώσεις.
  • Συνδράμει σε δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών.
  • Αναλαμβάνει εκδοτική δραστηριότητα έντυπης ή ηλεκτρονικής μορφής και άλλες ενέργειες προβολής ή ενημέρωσης.

 

  1. Εκπροσώπηση σε εθνικό & διεθνές επίπεδο
  • Εκπροσωπεί τον Οργανισμό σε εθνικές και διεθνείς συναντήσεις και κοινότητες εμπειρογνωμόνων.

Προώθηση Αειφόρου Ανάπτυξης

Η ιδέα της αειφόρου ανάπτυξης συγκροτήθηκε ως μια προσπάθεια συγκερασμού της οικονομικής ανάπτυξης και της προστασίας των κοινωνικών και περιβαλλοντικών ισορροπιών. Η έννοια της αειφορίας προέρχεται από το περιβαλλοντικό πεδίο και αναφέρεται στην ορθολογική διαχείριση των οικοσυστημάτων.

 

Η σχολή της βιώσιμης ανάπτυξης έχει μακροχρόνιο ορίζοντα και συλλαμβάνει ορθά τη δυναμική των οικοσυστημάτων, αφού δεν απορρίπτει εκ των προτέρων την δυνατότητα εναρμόνισης τους με τα ανθρωπογενή συστήματα, τη συνύπαρξη δηλαδή της φυσικής και πολιτιστικής εξέλιξης. Η ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων με στόχο την κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών τόσο στο παρόν όσο και στο μέλλον, αποτελεί θεμέλιο της αειφόρου ανάπτυξης.

 

Η έννοια της αειφορίας αναγνωρίζεται συνταγματικά με την αναθεώρηση του 2001 στο άρθρο 24 (Προστασία του Περιβάλλοντος) του Συντάγματος της Ελλάδας, ενώ περιλαμβάνεται ως στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Συνθήκη της Ε.Ε., όπως αναθεωρήθηκε με τη Συνθήκη της Λισσαβόνας του 2007 (άρθρο 3 παρ.3).

Το 2015 εγκρίθηκε η Ατζέντα 2030 των Ηνωμένων Εθνών, η οποία θέτει 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) και αποτελεί το νέο παγκόσμιο πλαίσιο για την Βιώσιμη Ανάπτυξη.

 

Για περισσότερες πληροφορίες:

Φωτογράφος : Άγγελος Δήμτσης
Φωτογράφος : Άγγελος Δήμτσης

Αντιμετώπιση Κλιματικής Αλλαγής

Ως περιοχή της ευρύτερης ανατολικής Μεσογείου, η Ελλάδα αντιμετωπίζει σήμερα αυξανόμενες επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή, οι οποίες επηρεάζουν πλέον σημαντικά την οικονομία και τα οικοσυστήματά της. Ακολουθώντας τις επιταγές της διεθνούς κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εντείνουν τις προσπάθειες περιορισμού των εκπομπών ΑτΘ με στόχο τον ουσιαστικό μετριασμό της κλιματικής αλλαγής καθώς και των δράσεων προσαρμογής σε αυτή, η χώρα υιοθετεί τον Μάιο του 2022 τον πρώτο της κλιματικό νόμο. Ο εθνικός κλιματικός νόμος 4936/2022 (Α’ 105) θεσπίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που υποστηρίζει τη βελτίωση της προσαρμοστικής ικανότητας και κλιματικής ανθεκτικότητάς της, καθώς και της σταδιακής μετάβασής της στην κλιματική ουδετερότητα έως το έτος 2050 με τον πλέον περιβαλλοντικά βιώσιμο, κοινωνικά δίκαιο και οικονομικά αποδοτικό τρόπο.

 

Σχετικά με την εφαρμογή του Εθνικού Κλιματικού Νόμου, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του ΥΠΕΝ με τις ανακοινώσεις και τη σχετική νομοθεσία για τους συντελεστές μετατροπής της κατανάλωσης ενέργειας, τις υποχρεώσεις επιχειρήσεων και Δήμων, τις οδηγίες χρήσης υπολογισμού εκπομπών και υποβολής εκθέσεων, εδώ.

 

Το Τμήμα Κλιματικής Αλλαγής του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. στηρίζει ενεργά την εθνική προσπάθεια για τον μετριασμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην παρακολούθηση, υλοποίηση και αξιολόγηση του Εθνικού Κλιματικού Νόμου. Μέσω της παροχής οδηγιών, μεθοδολογιών, τεχνογνωσίας και ψηφιακών εργαλείων, υποστηρίζει τον αξιόπιστο υπολογισμό και την καταγραφή των εκπομπών CO₂, ενώ παράλληλα διαθέτει κλιματικές προβλέψεις και πληροφορεί θεσμικούς, επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς, καθώς και το ευρύ κοινό, για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Αντικείμενο

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής συνιστά στρατηγική προτεραιότητα σε εθνικό επίπεδο καθώς αποτελεί κεντρικό άξονα της πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και βασικό πεδίο δράσης του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.. Το Τμήμα Κλιματικής Αλλαγής, στο πλαίσιο της υποστήριξης της Διεύθυνσης Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας του ΥΠΕΝ, θέτει ως κύριο στόχο την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και δραστηριοποιείται στις εξής δραστηριότητες:

 

  • Συμβάλει στην εφαρμογή του Εθνικού Κλιματικού νόμου (Ν.4936/2022).
  • Παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή των εθνικών, διεθνών συμβάσεων και της ενωσιακής νομοθεσίας αναφορικά με την κλιματική αλλαγή.
  • Καταρτίζει συμβάσεις, και μνημόνια συνεργασίας αναφορικά με την κλιματική αλλαγή και εποπτεύει την εφαρμογή τους.
  • Αναπτύσσει και λειτουργεί την Ηλεκτρονική βάση δεδομένων ανθρακικού αποτυπώματος Ο.ΦΥ.Π.Ε.Κ.Α. βάσει της εθνικής νομοθεσίας για την κλιματική αλλαγή (climaregistry.necca.gov.gr).
  • Αναπτύσσει και διαχειρίζεται τον Εθνικό Πληροφοριακό Κόμβο Προσαρμογής και το εργαλείο χαρτογράφησης προβλέψεων Κλιματικής Αλλαγής, ενώ παράλληλα ενισχύει τη διασύνδεση και συνέργεια με συναφείς πρωτοβουλίες.
  • Αναπτύσσει και λειτουργεί την Ψηφιακή βάση κλιματικών δεδομένων και προσομοιώσεων σε υψηλή υποκλιμάκωση, για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών της χώρας.
  • Αναπτύσσει την διαδικτυακή εφαρμογή διαχείρισης, διασύνδεσης και ανάλυσης δεδομένων από τράπεζες δεδομένων και δίκτυα πληροφοριών, με αξιοποίηση τεχνικών μηχανικής μάθησης, για την παροχή προηγμένων κλιματικών υπηρεσιών.
  • Εποπτεύει το δίκτυο μετεωρολογικών/υδρολογικών σταθμών στις Μ.Δ.Π.Π. του Οργανισμού.
  • Λαμβάνει μέτρα και καταρτίζει σχέδια για την αποτελεσματική παρακολούθηση καιρικών φαινομένων, διαχείριση εκτάκτων αναγκών και κινδύνων καταστροφών, σε εναρμόνιση με τις σύγχρονες επιχειρησιακές ανάγκες εκ μέρους του Ο.ΦΥ.ΠΕ.ΚΑ..
  • Υλοποιεί εθνικά, ευρωπαϊκά/διεθνή προγράμματα και δράσεις για την κλιματική αλλαγή εκ μέρους του Ο.ΦΥ.ΠΕ.ΚΑ..
  • Συμμετέχει στο διεθνές Δίκτυο Πληροφοριών & Παρατηρήσεων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA EG CC Adaptation).
  • Συμμετέχει στο δίκτυο Ευρωπαϊκών Οργανισμών Περιβάλλοντος (EPA Network).
  • Υποστηρίζει την προετοιμασία για την Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ (07-12/2027) & συμμετέχει στην Ομάδα Διεθνών περιβαλλοντικών θεμάτων για την Κλιματική Αλλαγή (WPIEI-cc).
  • Λειτουργεί το Μητρώο δράσεων Κ.Α. και συμβάλλει στη μελέτη, παρακολούθηση και αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στο φυσικό περιβάλλον, για την προσαρμογή και βιώσιμη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών της χώρας.
  • Διοργανώνει σεμινάρια, εργαστήρια και εν γένει εκδηλώσεις ενημέρωσης κοινού, φορέων και εκπαιδευτικής κοινότητας, στα ζητήματα Κλιματικής Αλλαγής.
  • Λαμβάνει μέρος σε διεθνή και εγχώρια επιστημονικά συνέδρια, με παρουσιάσεις που εστιάζουν στα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής.
  • Εκπροσωπεί τον Οργανισμό σε διαβουλεύσεις και εθνικές εκδηλώσεις επί των θεμάτων κλιματικής αλλαγής.
  • Συμμετέχει σε Κοινότητες Εμπειρογνωμόνων στο πλαίσιο υλοποίησης προγραμμάτων, προσφέροντας εξειδικευμένη γνώση στον τομέα της κλιματικής αλλαγής.
  • Επιμορφώνει συστηματικά τα στελέχη του Τμήματος στα θέματα της κλιματικής αλλαγής.

Έργα & Δράσεις

Το Τμήμα Κλιματικής Αλλαγής του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. συμμετέχει ως βασικός εταίρος στην υλοποίηση σημαντικών ευρωπαϊκών προγραμμάτων και δράσεων που στοχεύουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την προσαρμογή και την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας. Σε συνεργασία με τις Μονάδες Διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών του Οργανισμού, κοινό στόχο αποτελεί ο σχεδιασμός των παρεμβάσεων που υποστηρίζουν την προσαρμογή του φυσικού περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών στις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες, ενισχύοντας παράλληλα τη γνώση, τη συνεργασία και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.

Μ.Δ.Π.Π. Μητρώο Δράσεων Κ.Α.

Παρατηρητήριο Πολιτών ΜΙΝΚΑ

Ο Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. συμμετέχει στην υλοποίηση της εφαρμογής MINKA, στηρίζοντας ενεργά την «επιστήμη των πολιτών». Μέσα από τις δράσεις του MINKA, μαθητές, πολίτες και το ευρύ κοινό γίνονται μέρος της επιστημονικής διαδικασίας, συλλέγοντας περιβαλλοντικά και κλιματικά δεδομένα που συμβάλλουν στη γνώση και στην προστασία του περιβάλλοντος.

 

Η εφαρμογή ΜΙΝΚΑ αποτελεί ένα καινοτόμο εργαλείο που δύνανται να αξιοποιούν οι Μονάδες Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών για την ενεργοποίηση και ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινωνιών, επιτρέποντας τη συμβολή τους στην καταγραφή παρατηρήσεων και στη δημιουργία μιας ανοιχτής βάσης δεδομένων για το φυσικό κεφάλαιο της χώρας. Μέσω της εφαρμογής MINKA οι Μονάδες μπορούν να ενισχύσουν τη συλλογή δεδομένων πεδίου σχετικά με τη βιοποικιλότητα, τα είδη χλωρίδας και πανίδας, καθώς και τις κλιματικές μεταβολές στο φυσικό περιβάλλον των περιοχών ευθύνης τους. Η αξιοποίηση των δεδομένων δύναται να υποστηρίξει τις επιστημονικές και διαχειριστικές αποφάσεις των Μονάδων, να ενισχύσει την τεκμηρίωση των δράσεών τους και να προάγει τη συνεργασία μεταξύ φορέων διαχείρισης, ερευνητικών ιδρυμάτων και τοπικών κοινοτήτων, για ένα πιο βιώσιμο μέλλον.

Φωτογράφος: Κώστας Αργύρης