
Ακεί πέρα σ’ ορμανόπον, η τρυγόνα – η κορώνα
έστεκεν κι εποίνεν ξύλα, η τρυγόνα – η κορώνα
τα ξύλα τ’ς έσαν οξέας, άντρας ατ’ς έτον μυξέας
πορπατεί και πάει ομάλια, τ’ ορταρόπα τ’ς αρνομάλλια
πορπατεί και πάει τίκια, τ’ ορταρόπα τ’ς είν’ τιφτίκια
η τρυγόνα με τ’ ατζία, πάει ’ς σ’ ορμάν’ σερεύ’ τσατσία
η τρυγόνα με τ’ ορτάρια, πάει ’ς σ’ ορμάν’ σερεύ’ χορτάρια
ορμανόπον: μικρό δάσος
εποίνεν: έκανε, έφτιαχνε
τρυγόνα: το τρυγόνι
κορώνα: το κοράκι
έσαν: ήταν
μυξέας: μυξιάρης, ανεπρόκοπος
ομάλια: ομαλά, ίσια
ορταρόπα: πλεχτές μάλλινες κάλτσες
αρνομάλλια: από μαλλί αρνιού
τίκια: ίσια, ευθυτενή
τιφτίκια: χνουδωτό μαλλί κατσίκας
ατζία: πόδια
σερεύ’: μαζεύει
τσατσία: βέργες, λεπτό και ξερό κλαδί θάμνου
Μοιράσου τους στίχους |


Η κόρ’ εξέβεν σο παρχάρ’, να ’ίνεται ρομάνα
και για τ’ ατέν θα γίνουμαι και κυνηγός σ’ ορμάνια
Αρνί μ’ τον τόπον ντο πατείς, την πόδα σ’ εγνωρίζω
γομούται παρχαρί’ νερόν, κλίσκουμαι κά’ και πίνω
εξέβεν: βγήκε, ανέβηκε
παρχάρ’ (ο παρχάρτς): θερινός βοσκότοπος, θερινή κτηνοτροφική διαμονή
ρομάνα: η νεαρή γυναίκα που ασχολείται στον θερινό βοσκότοπο (παρχάρ’) με την περιποίηση των ζώων και τη γαλακτοκομία
για τ’ ατέν: για αυτήν
ορμάνια: δάση
αρνί μ’: αρνί μου, αγάπη μου
γομούται: γεμίζει
κλίσκουμαι: σκύβω
κά’: κάτω
Μοιράσου τους στίχους |


Αν αποθάνω, θάψον με σ’ έναν ψηλόν ραχόπον
ν’ ακούω τσοπάν’ σύριγμαν και τουλουμί’ λαλόπον
Ραχόπα μ’ ντο συρίζετε, ποτάμια ντο βοάτε
θα έρ’ται και διαβαίν’ τ’ αρνί μ’ και απ’ εσάς φο’άται
Νασάν εσάς ψηλά ραχιά, πάντα χλωροφοράτε
διαβαίν’νε χρόνια και καιρούς, καμίαν ’κί γεράτε
ραχόπον: βουνό (υποκοριστικά)
τουλουμί’: τουλουμιού, αγγείου, άσκαυλου
λαλόπον: λαλιά, φωνούλα
έρ’ται: έρθει
τ’ αρνί μ’: η αγάπη μου (το αρνί μου: υποκοριστικά)
νασάν: χαρά
’κί: δεν (από το αρχ. ουχί)
Μοιράσου τους στίχους |


Ακρίτας όνταν έλαμνεν, αφκά σην ποταμέαν
επέγνεν κι έρτουν κι έλαμνεν, την ώραν πέντ’ αυλάκια
επέγνεν κι έρτον κι έσπερνεν, εννέα κότια σπόρον
έρθεν πουλίν κι εκόνεψεν, ση ζυγωνί’ την άκραν
και σ’κούται καλοκάθεται, ση ζυγωνί’ την μέσην
Οπίσ’ πουλίν, οπίσ’ πουλίν, μη τρως την βουκεντρέαν
Και το πουλίν κελάηδησεν, ανθρώπινον λαλίαν
Ντο στέκ’ς, ντο στέκ’ς Ακρίτα μου και τίναν αναμένεις
Το ένοικο σ’ εχάλασαν και την καλή σ’ επέραν
και τα μικρά πουλόπα σου, σύρν’ ατα σα περ’βόλια
έλαμνεν: όργωνε
επέγνεν κι έρτουν: πηγαινοερχόταν, δηλαδή οδηγώντας το βοϊδάλετρο κατά τη συνηθισμένη φιδίσια κίνηση των ζευγολατών απ’ τη μια άκρη του χωραφιού στην άλλη
κότια: μονάδα μέτρησης για δημητριακά
ζυγωνί’: του ζυγού
βουκεντρέαν: βουκέντρα είναι ραβδί με αιχμηρή απόληξη με το οποίο κεντρίζουν τα βόδια του αρότρου
ένοικο σ’: το σπίτι, τον οίκο σου
τα πουλόπα: τα μωρά
Μοιράσου τους στίχους |


Αϊτέντς επαραπέτανεν, ψηλά ’ς σα επουράνια
και τα τζαγκία τ’ κόκκινα και το τσαρκούλ’ν ατ’ μαύρον
εκράτ’νεν και ’ς σα κάρτζια του, παλλικαρί’ βραχιόνας
Αητέ μ’ για δώσ’ με ασ’ σο κρατείς, για πέει με όθεν κείται
Ασ’ σο κρατώ ’κί δίγω σεν, άρ’ όθεν κείται λέγω
ακεί ’ς σο πέραν τα ραχιά, ’ς σ’ ελάτια επ’ εκεί μέρος
τραντέλλεναν εσκότωσαν και κείται ματωμένος
μαύρα πουλία τρώγ’ν ατον και άσπρα τριυλίσκουν
Φατέστεν πούλια μ’ φατέστεν, φατέστεν τον καρίπην
’σ σην θάλασσαν κολυμπετής, ’ς σ’ ομάλια πεχλιβάνος
’σ σον πόλεμον τραντέλλενας, Ρωμαίικον παλληκάριν
επαραπέτανεν: πετούσε ψηλά
τζαγκία, τζαγκίν: ψηλό υπόδημα μέχρι το γόνατο, πόδια
τσαρκούλιν: κάλλαιο πτηνού, λειρί
κάρτζια: νύχια
βραχιόνας: βραχίονες
ραχιά: βουνά
τραντέλλενας: τριάντα φορές Έλληνας, ο γενναίος
τριυλίσκουν: τριγυρίζουν, περικυκλώνουν
καρίπης: ξένος, έρημος
ομάλια: κάμποι, ομαλοί τόποι
πεχλιβάνος: παλαιστής
Μοιράσου τους στίχους |


Αϊτέ που κάθεσαι ψηλά στ’ όρος το χιονισμένο
τρώεις το δρόσος του χιονιού, πίνεις νερό κατάκρυο
λαγόν κι αν πιάσεις γεύγεσαι, περδίκι και δειπνάς το
φιλείς και κόρην έμορφη
γεύγεσαι: γευματίζεις
Μοιράσου τους στίχους |


Αγρίμια κι αγριμάκια μου, λάφια μου μερωμένα
πέστε μου πού ’ν’ οι τόποι σας και πού ’ν’ τα χειμαδιά σας
Γκρεμνά ’ναι μας οι τόποι μας, λέσκες τα χειμαδιά μας
τα σπηλιαράκια του βουνού είναι τα γονικά μας
Αγρίμια κι αγριμάκια μου
λέσκα: στενή και απότομη ρεματιά σε ορεινή τοποθεσία ή άλλο απόκρημνο μέρος
Μοιράσου τους στίχους |


Αγιόγιαννη κι βότανι κι λιανοκαραφύλλι
τα δυο βοτάνια μάλωναν ποιο να μυρίσει κάλλιο
μυρίζει κι βασιλικός π’ αξαίν’ ’πού τα χαντάκια
μυρίζει του τριαντάφυλλου π’ αξαίνει απού τ’ αγκάθια
μυρίζει κι η βρουμοκαρυά βρουμάει ο κάμπος ούλος
πίσω κι εσύ βρουμοκαρυά βρωμάς τον κάμπον ούλον
μυρίζει κι Αγιόγιαννος μυρίζει ο τόπος ούλος
αξαίνει: μεγαλώνει
Μοιράσου τους στίχους |


Καλοδουλέψετε τσ’ ελιές να βγάλουμε το λάδι
για να ’χουμε να βάνουμε στο λύχνο μας το βράδυ
Στο μποτσαργάτη βάλετε όλη τη δύναμή σας
για να βγει λάδι μπόλικο και σας η δούλεψή σας
Ένα τριάτορ’ αγαπώ, λεβέντη και σοάτο
και βγαίν’ από τα χέρια του το λάδι μυρωδάτο
μποτσαργάτης: όρθιο κυλινδρικό ξύλο, μέρος του πιεστηρίου του ελαιοτριβείου
τριατόρης: εργάτης του ελαιοτριβείου
σοάτος: από καλό σόι
Μοιράσου τους στίχους |


Μέσα σ’ ώριο περιβόλι
δάφνη και μυρτιά μαλώνει
κι η μυρτιά ’λεγε της δάφνης
Συ μου πήρες το κλωνάρι
Όχι, μα τον Αϊ-Γιάννη
δε σου πήρα ’γώ κλωνάρι
κι αν σου πήρα ’γώ κλωνάρι
να με πάρει το ποτάμι
να με πάει τη δύση δύση
κάτω στου πασά τη βρύση
Πάει η κόρη να γεμίσει
σκύβει ο αγάς να τη φιλήσει
Σήκωσ’ κόρη το σαγιά σου
μη λερώσεις την ποδιά σου
Τι σε κόφτ’ εσένα αγά μου
κι αν λερώσω την ποδιά μου
Κόφτει με και κοσπετάρω
και γυναίκα θα σε πάρω
Κάλλιο να σε φάει το φίδι
παρ’ αυτό που θες να γίνει
σαγιάς: μακρύ γυναικείο ένδυμα, είδος ρόμπας
κοσπετάρω: φιλονικώ
Μοιράσου τους στίχους |
