Eθνική Ημέρα Δράσης κατά των δηλητηριασμένων δολωμάτων – Στην πρώτη γραμμή οι τετράποδοι φύλακες της άγριας ζωή του ΟΦΥΠΕΚΑ

Ιδιαίτερα αυξημένος παραμένει ο κίνδυνος για την άγρια πανίδα λόγω της συνεχιζόμενης παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων στην ελληνική ύπαιθρο. Κατά τη διάρκεια του 2025, οι Ειδικές Μονάδες Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων (ΕΜΑΔΔ) του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), στο πλαίσιο 300 στοχευμένων περιπολιών σε ολόκληρη τη χώρα, κλήθηκαν να διερευνήσουν 45 περιστατικά πιθανής χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων.

Η Λάικα, η Μπρέντυ, η Μπόρα, ο Μπράντο, ο Ντάλτον, η Γιασμίν είναι οι ειδικά εκπαιδευμένοι σκύλοι του ΟΦΥΠΕΚΑ που, μαζί με τους χειριστές τους, διένυσαν στη διάρκεια της χρονιάς που πέρασε περισσότερα από 1.200 χιλιόμετρα και εντόπισαν 42 πιθανά δηλητηριασμένα δολώματα και 92 νεκρά ζώα, μεταξύ αυτών και απειλούμενα είδη: έξι Χρυσαετούς, πέντε όρνια, καθώς και τσακάλια, αλεπούδες και κοράκια.

Ο ΟΦΥΠΕΚΑ παρουσίασε τον απολογισμό των δράσεων των ΕΜΑΔΔ για το 2025 με αφορμή την Εθνική Ημέρα Δράσης κατά των Δηλητηριασμένων Δολωμάτων, όπως έχει καθιερωθεί με πρωτοβουλία των υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων η 22^α  Φεβρουαρίου.

Νέες δράσεις με χρηματοδότηση 2,35 εκατ. ευρώ

Στο μεταξύ, ο οργανισμός ξεκίνησε την υλοποίηση νέων δράσεων για την καταπολέμηση της παράνομης χρήσης των δηλητηριασμένων δολωμάτων. Πρόκειται για δράσεις ύψους 2,35 εκατ. ευρώ που εντάσσονται στο πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021–2027», και χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και εθνικούς πόρους.

Οι δράσεις περιλαμβάνουν:

• Οργάνωση και επιχειρησιακή λειτουργία των ΕΜΑΔΔ
• Δημιουργία ψηφιακού πληροφοριακού συστήματος για την καταγραφή και διαχείριση περιστατικών
• Επιμορφωτικές και ενημερωτικές δράσεις για τις υπηρεσίες και το κοινό, και
• Εξειδικευμένη εργαστηριακή υποστήριξη για την τεκμηρίωση περιστατικών.

Ο ΟΦΥΠΕΚΑ από την έναρξη της λειτουργίας του έθεσε ως υψηλή προτεραιότητα την αντιμετώπιση αυτού εγκλήματος κατά της άγριας ζωής. Από το 2022 ενέταξε στο δυναμικό του επτά σκύλους ανίχνευσης δηλητηριασμένων δολωμάτων, αυξάνοντας σημαντικά τον αριθμό των σκύλων που επιχειρούσαν στην Ελλάδα. Πλέον, ένα μεγάλο τμήμα της χώρας, και ιδιαίτερα των προστατευόμενων περιοχών, καλύπτεται αποτελεσματικά.

Με την παράλληλη δημιουργία ενός ψηφιακού πληροφοριακού συστήματος ενοποιούνται για πρώτη φορά σε εθνικό επίπεδο οι προσπάθειες που ξεκίνησαν πριν από μια δεκαετία από περιβαλλοντικές οργανώσεις και ακαδημαϊκά ιδρύματα, δημιουργώντας ένα συνεκτικό και θεσμικά θωρακισμένο πλαίσιο δράσης.

Ένα συνεχές έγκλημα με σοβαρές επιπτώσεις

Η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων αποτελεί ένα σοβαρό έγκλημα κατά της φύσης, αλλά και απειλή για τη δημόσια υγεία και ασφάλεια. Αν και έχει απαγορευτεί από το 1993 παραμένει ευρέως διαδεδομένη πρακτική στην ελληνική ύπαιθρο.

Η πρακτική αυτή δεν είναι επιζήμια μόνο για όσα είδη καταναλώσουν το δηλητηριασμένο δόλωμα, αλλά και για όσα είδη καταναλώσουν ένα ζώο που έχει δηλητηριαστεί, δημιουργώντας έτσι μια αλυσίδα θανάτου. Με τον τρόπο αυτό, έχουν οδηγηθεί στο χείλος της εξαφάνισης πτωματοφάγα αρπακτικά πουλιά της χώρας, όπως είναι ο Γυπαετός, ο Μαυρόγυπας, το Όρνιο και ο Ασπροπάρης. Μεγάλη είναι και η επίπτωση και στα οικόσιτα ζώα, όπως είναι οι σκύλοι εργασίας της υπαίθρου (ποιμενικοί, κυνηγετικοί και τρουφόσκυλα).

Περισσότερα για τις δράσεις του ΟΦΥΠΕΚΑ κατά των δηλητηριασμένων δολωμάτων: https://antipoison.necca.gov.gr