Η Ειδική Ζώνη Διατήρησης «Παλιούρι, Ακρωτήρι και Θαλάσσια Ζώνη» καταλαμβάνει το νότιο θαλάσσιο τμήμα της χερσονήσου της Κασσάνδρας, στη Χαλκιδική, από το Πευκοχώρι ως το Ποσείδι. Είναι μία περιοχή με ιδιαίτερη φυσική ομορφιά, με καταγάλανα νερά και χρυσαφένιες αμμουδιές, που κατά την θερινή περίοδο προσελκύει πλήθος επισκεπτών.
Η οικολογική της αξία συνδέεται με την παρουσία σημαντικών θαλάσσιων οικοτόπων κοινοτικού ενδιαφέροντος. Κυρίαρχο στοιχείο αποτελούν τα λιβάδια ποσειδωνίας (Posidonia oceanica), τα οποία αναπτύσσονται σε μικρά βάθη κατά μήκος της ακτογραμμής και βρίσκονται σε πολύ καλή κατάσταση διατήρησης. Αποτελούν οικότοπο προτεραιότητας, φιλοξενούν πλούσια βιοποικιλότητα και συμβάλλουν καθοριστικά στη σταθεροποίηση των ιζημάτων και στη διατήρηση της ποιότητας των υδάτων. Στα λιβάδια αυτά απαντούν, μεταξύ άλλων, ο ευάλωτος αχινός Paracentrotus lividus και σημαντικά είδη σπόγγων και πολυχαιτών.
Στις βραχώδεις επιφάνειες και τους υφάλους αναπτύσσονται εκτεταμένες βιοκοινότητες φυκών. Στην ανώτερη υποπαραλιακή ζώνη κυριαρχούν φαιοφύκη και ροδοφύκη, ενώ σε μεγαλύτερα βάθη αναπτύσσονται κοραλλιογενείς σχηματισμοί με ασβεστολιθικά ροδοφύκη και χλωροφύκη. Οι σχηματισμοί αυτοί υποστηρίζουν υψηλή ποικιλότητα ειδών, περιλαμβάνοντας σπόγγους, κοράλλια, μαλάκια, καρκινοειδή, εχινόδερμα και ιχθυοπανίδα.
Η περιοχή αντιμετωπίζει πιέσεις από την κλιματική αλλαγή, την εντατική τουριστική αξιοποίηση, την αλιεία και τη θαλάσσια κυκλοφορία. Ιδιαίτερα επιβαρυντικές είναι η ρύπανση από σκάφη και η ανεξέλεγκτη αγκυροβόληση, που προκαλεί υποβάθμιση των λιβαδιών ποσειδωνίας, καθώς και η όχληση ή θανάτωση προστατευόμενων θαλάσσιων ειδών.
Κείμενο: Χρυσάνθη Αντωνιάδου, Επίκουρη καθηγήτρια Τμήματος Βιολογίας ΑΠΘ
Βιβλιογραφία
- ΕΛΙΔΕΚ – Έργο: Estimating the impacts of small-scale fisheries on the endangered coral Cladocora caespitosa.
- Antoniadou C, Pantelidou M, Skoularikou M, Chintiroglou C (2023) Mass Mortality of Shallow-Water Temperate Corals in Marine Protected Areas of the North Aegean Sea (Eastern Mediterranean). Hydrobiology, 2(2), 311–325.
- Antoniadou, C., & Chintiroglou, C. (2010). Benthic fauna associated with the Mediterranean coral Cladocora caespitosa (Anthozoa, Scleractinia) in the North Aegean Sea. Rapp. Comm. int. Mer Médit. 39, Venice, p 432
- Ganias K, Tachoula A, Papandreou S, Antoniadou C (2025) Do static nets pose no threat to the seafloor? Assessing the effects of trammel and gill net fishery on a Cladocora caespitosa bed. Marine Biology Research 21, 176–182.
- Ganias K, Zafeiriadou A, Garagouni M, Antoniadou C (2023) High bycatch rate of the coral Cladocora caespitosa offsets the low discards ratio in Thermaikos Gulf gillnet fishery. Mediterranean Marine Science 24, 203–210.
- Kerstig D, Linares C. (2019) Living evidence of a fossil survival strategy raises hope for warming-affected corals. Science Advances 5, eaax2950.
Otero MM, Numa C, Bo M, Orejas C, Garrabou J, Cerrano C, Kružic´P, Antoniadou C, Aguilar R, Kipson S, Linares C, Terrón-Sigler A, Brossard J, Kersting D, Casado-Amezúa P, García S, Goffredo S, Ocaña O, Caroselli E, Maldonado M, Bavestrello G, Cattaneo-Vietti R, Özalp B (2017) Overview of the conservation status of Mediterranean anthozoans. IUCN, Malaga, Spain. x + 73 pp.